Actualiteit

Foto gratis ter beschikking stellen of niet?

Zo nu en dan krijg ik van een vereniging, instantie of universiteit wel eens de vraag of ze een bepaalde foto mogen gebruiken in een folder of bij een evenement. Uiteraard doet het me plezier dat men mijn werk selecteert voor een project. In het verleden heb ik al eens enkele beelden gratis laten gebruiken, met naamsvermelding, dat spreekt voor zich. Of het mij toen iets opgeleverd heeft? Neen. Maar hoeft dat altijd?

Aan de andere kant kan je niet altijd je foto’s gratis blijven wegschenken, zeker niet als fotografie ook zorgt voor een deel van je inkomen. Onlangs kreeg ik een nieuwe aanvraag tot het gebruik van een foto. Tot mijn verbazing (of toch niet?) vermeldde men in de e-mail dat ik het hopelijk begreep dat men mij niet kon vergoeden, waarop ik geantwoord heb dat ik vereerd was met hun interesse en dat men een gebruikslicentie kon bekomen vermits fotografie voor een deel van mijn inkomen zorgt. Zoals te verwachten ving ik bot. Uiteraard hebben kleinere verenigingen of instanties niet altijd de nodige financiële middelen, dat besef ik ook wel, maar waar ligt de grens? Ik vind het niet evident om op zo’n aanvragen te reageren.

De grabbelcultuur waarin we de laatste jaren leven, heeft de indruk gewekt dat alles gratis is. Wanneer ik in een videomontage een nummer van pakweg dEUS wil gebruiken en ik laat aan Tom Barman weten dat ik daar niet wens voor te betalen, zal ik snel weten hoe laat het is.

Hebben jullie al ooit foto’s gratis ter beschikking gesteld? Stel dat fotografie voor een deel van je inkomen zorgt, hoe zouden jullie reageren bij dergelijke aanvragen?

You Might Also Like

20 Comments

  • Reply
    gekiekt
    19 augustus 2008 at 21:34

    Ik doe fotografie maar in bijberoep, gelukkig ben ik er dus niet financieel afhankelijk van, maar ik vind zoiets supermoeilijk. Aan de ene kant is het normaal (of in bijberoep “leuk”) dat je voor je foto’s betaald wordt maar aan de andere kant vind ik dat de prijzen die je bv. op Sofam vindt een beetje overdreven. Als de vraag van een non-profit sector komt, heb ik er weinig problemen mee de foto te geven.

  • Reply
    Frederik (FHFoto)
    19 augustus 2008 at 21:35

    Dat is een heel goeie vraag waar ik mij ook al meermaals over gebogen heb.

    Ik heb juist nog aan die band, Bad Cirkuz, die drie foto’s gratis gegeven op groot formaat. Ik heb dat gedaan omdat ik goed gezind was, ik het een fijne band vond en dat dat goeie promotie is en misschien wel deuren opent naar meer contacten.

    Ik doe vaak iets gratis als ik er zelf een ander voordeel uit kan halen, vb accreditatie op een groot evenement, naamvermelding op een site met veel bezoekers. Als er toch maar iets extra in zit voor mij.

    Ik denk dat je er vooral moet voor zorgen dat je niet de naam krijgt van ” de gratis fotograaf”. Want dan is het moeilijk om daar vanaf te raken.

    Voor een blog, zoals Leuvenblogt, maak ik daar geen ook probleem rond. Maar over een folder zou ik al wat moeilijker doen.

  • Reply
    liever
    19 augustus 2008 at 22:05

    Lijkt mij een redelijke norm om te bekijken of de gebruiker van het beeld er zelf financieel beter van wordt. Bij mij is het een pure hobby dus liggen de normen natuurlijk wel iets anders.

  • Reply
    Koen
    19 augustus 2008 at 23:05

    Ik wou van alles zeggen, maar ben eerst een kopje thee gaan drinken alvorens in mijn pen te kruipen.
    Na voor een tweede keer dit logje te openen zie ik dat Jurgen het al gezegd heeft en ik het niet beter had kunnen verwoorden.

  • Reply
    jurgen
    19 augustus 2008 at 22:23

    ieder geval is anders, maar voor wat hoort wat vind ik. Het gaat niet op dat de fotograaf zowel tijd als geld investeert in het maken van een foto en dan nog eens zijn werk gratis moet weggeven voor een zogezegde naamsvermelding.
    Ten eerste, een naamsvermelding is eigenlijk verplicht, of je nu voor een foto betaalt of niet (tenzij je het contractueel anders overeenkomt, maar dan hangt er doorgaans een financiële vergoeding aan vast). Vermeldt men je naam niet, dan kan je schadevergoeding eisen. punt.
    Ten tweede, gratis betekent zoveel als “niets waard, waardeloos, zonder waarde”. Vraag er €1 voor, en het hele verhaal verandert.
    Mijn minimumtarief is €25 voor een foto. Dat is meestal voor vzw’s die inderdaad weinig middelen hebben. Maar die €25 dekken amper de tijd die ik steek in het opzoeken, klaarmaken, doormailen van de foto + het maken van de faktuur en de hele administratie (boekhouding, etc ….).
    Tot slot, naamsvermelding levert haast NOOIT iets op, op enkele uitzonderingen dan.
    En helemaal tot slot, nog deze bedenking: Als je voor “goedkope” klanten werkt, dan gaan die je aanbevelen bij hun goedkope vrienden. Werk je voor “dure” klanten, dan doen die dat met hun dure vrienden.
    Ik weet heus wel voor wie ik wil werken ….

  • Reply
    Serge
    20 augustus 2008 at 11:25

    Steven, ik doe fotografie ook in bijberoep maar dat wil niet zeggen dat de foto’s telkens gratis de deur moeten uitvliegen. Het is zoals Frederik aanhaalt, zorg niet dat je de naam van ‘gratis fotograaf’ opgekleefd krijgt.

    Jürgen, bedankt voor je input!

  • Reply
    peirz
    20 augustus 2008 at 11:47

    Je moet je ook niet speciaal schuldig voelen als je een vereniging afwimpelt want er staan tegenwoordig zo verschrikkelijk veel foto’s online dat ze met een beetje moeite wel iets kunnen vinden dat onder de creative commons valt, of gewoon public domain is. Vinden ze dat niet, of willen ze per se iets van u omdat het dat ietsje meer heeft dat ze zoeken, dan is daar per definitie de meerwaarde en moeten ze ook niet leuteren. Als ze het dan nog altijd gratis willen, tsja, dat is gewoon onrealistisch.

  • Reply
    Koen
    20 augustus 2008 at 13:26

    @ Caroline: 10 euro per foto is… gratis!

  • Reply
    Caroline
    20 augustus 2008 at 12:37

    Ik vraag (als amateur) altijd 10 euro per foto. Als ze dat er niet voor over hebben, nemen ze maar zelf een fototoestel in de hand. Als je alles gratis blijft weggeven dan neem je de pro’s hun broodwinning af, zo simpel is het. Alleen om die reden al hoor je geld te vragen voor je foto’s.

  • Reply
    MoreThanWords
    20 augustus 2008 at 15:19

    Ik kan me ook heel goed vinden in de opmerkingen van Jurgen. Je hebt als fotograaf al snel een paar duizend euro rond je nek hangen, en dat betaalt zichzelf niet vanzelf terug. En wat de verhoopte doorverwijzingen betreft: daar ben ik inderdaad ook nogal sceptisch over. Maar, als ze zelf afkomen met het feit dat ze je gaan aanbevelen aan andere (betalende) klanten, kan je altijd zeggen: ok: ‘t is x € voor de foto, maar ik betaal ze je terug (of: beter nog: je krijgt van mij een waardebon voor die x €) van zodra je mij een betalende klant aangebracht hebt.
    Op die manier ligt de bal in hun kamp…

  • Reply
    Erik O,
    20 augustus 2008 at 17:08

    Heb ook al vaker de ervaring dat ze je foto’s zomaar gratis ende voor niks gebruiken….door vooral de reguliere media!
    Ok, ben dan wel amateur, maar d’er is toch nog zoiets als copyright, kunstenaars-eigendom….
    Bvb.:
    Een verlorengelopen journalist van het Nieuwsblad trof mij laatst aan het Leuvens stadhuis. Had geen fotograaf mee… Vroeg mij of ik enige foto’s wou maken van één of andere prijsuitreiking aan Phara Di Aguirre door Burgervader Louis Tobback… Ok, je wil dit wel doen… De volgende dag niks geen vermelding van de fotograaf in de krant… Had er nochtans op gestaan!
    Wat zijn dan je rechten om te protesteren???
    Een andere keer maak je foto’s van één of andere muziekgroep,
    vraagt een krant of ze die mogen publiceren bij een artikel… Weer noppens,
    geeneens enige naamsvermelding…

  • Reply
    Serge
    20 augustus 2008 at 17:24

    Piet, het idee van een ‘waardebon’ ga ik onthouden.

    Erik, wel straf dat je naam niet vermeld werd, want het is zoals Jürgen aanhaalt verplicht om te doen.

  • Reply
    Xray
    20 augustus 2008 at 20:13

    Tot een tijdje terug durfde ik niets te vragen voor een foto. tenslotte ben ik maar een simpele amateur en was eerder vereert als ze een foto van mij wilden gebruiken. Gelukkig werd de naamsvermelding wel steeds gerespecteerd.
    Sedert enige tijd wordt mij steeds vaker geld aangeboden om een foto te mogen gebruiken. En dan verandert de zaak enigszins, alsook je redeneringswijze.
    Als ik echt achter een zaak of vereniging sta, hen een warm hart toedraag en weet dat ze nauwelijks middelen kunnen vrijmaken voor foto’s aan te kopen wil ik nog een barmhartige samaritaan zijn. Anders is het “boter bij de vis”.

  • Reply
    René Wouters
    20 augustus 2008 at 22:33

    Zoals je weet ben ik financieel niet afhankelijk van m’n fotografie. Toen mij, een paar jaar geleden alweer, werd gevraagd of ik bereid was een foto af te staan voor een commerciële Vereniging in onze stad, was ik best genegen dat te doen totdat een goede vriend en professioneel fotograaf mij vroeg dat vooral niet zonder een financiële vergoeding te doen. Zijn argumenten waren sterk o.a. : als je voortdurend gratis je diensten, en dus foto’s aan zou bieden, tref je de mensen die ervan moeten leven, rechtstreeks in de beurs!
    Ik ga helemaal mee met de zienswijze van Jurgen en hou me nu daar ook aan. Sterker nog, er gaat geen foto “zomaar” de deur uit, al maak ik voor m’n familie wel ‘ns een uitzondering…..

  • Reply
    Serge
    20 augustus 2008 at 23:47

    Ik wil jullie bedanken voor de interessante reacties tot dusver!

  • Reply
    MJ
    21 augustus 2008 at 08:51

    Ik volg een beetje de redenering van Jurgen. Al ben ik voor mijn inkomen niet afhankelijk van mijn vrij werk vraag ik steeds een vergoeding.
    € 25 is een minimum. Na belasting blijft daar niet veel meer van over…
    Soms kan het wel eens gratis, voor bvb. een goed doel, maar dan zeker met duidelijke naamsvermelding, je bekijkt het dan als publiciteit voor je werk!
    Mijn ervaring is dat ze in België nogal eens moeilijk doen om een foto te betalen, zelf “De Standaard” durft wel eens vergeten om foto’s te vergoeden. In Nederland daarentegen heeft men altijd betaald wat ik vroeg… een andere ingesteldheid wat fotografie betreft dus… Vlaanderen heeft op gebied van fotografie als kunstvorm nog veel in te halen!

  • Reply
    Robbie Veldwijk
    22 augustus 2008 at 00:27

    Ik weet ook nooit zo goed wat ik er mee aan moet, op dit moment laat ik het ze meestal nog gewoon gebruiken maar er zal zeker wel een moment komen wanneer ik dat niet meer laat doen.

  • Reply
    Daniel Minne
    26 augustus 2008 at 13:37

    Interessant om alle opinies eens te lezen. Komt juist goed uit omdat een vereniging mij gevraagd had of zij enkele foto’s van mij mochten gebruiken. Omdat ik maar een ‘amateurtje’ ben, mogen zij deze foto’s van mij gratis gebruiken.

  • Reply
    Francis Tilborghs
    15 juni 2009 at 13:00

    Heb in dit verband net een interessant interview gelezen met Carl De Keyzer in De Morgen. Carl stelt dat een foto in onze digitale wereld niets meer waard is. Kwaliteit speelt geen enkele rol meer, alleen de snelheid telt (zeker bij persfotografie). Daarom kan je al zijn foto’s in hoge resolutie downloaden op zijn website, zegt hij. Ik heb het geprobeerd, maar ik zie alleszins nergens een manier om te downloaden. Hoe dan ook, de logica achter het verhaal is dat de foto’s op zich reclame voor je maken. In het geval van Carl De Keyzer, reclame voor zijn boeken en expo’s, waardoor zijn beelden onrechtstreeks toch geld opbrengen. Misschien is dit zo, wie weet ? Misschien leveren gratis beelden van een huwelijksreportage extra klanten op ? Zoiets is nooit met 100% zekerheid te zeggen.
    Onlangs kreeg ik de vraag van een bedrijf of ze voor een dummy van een brochure gratis beelden mochten hebben. Zonder de belofte dat er ook een echte brochure zou komen. Probleem is dat je alle controle kwijt bent over je beelden eens je ze in hoge resolutie levert. Ik heb het er op gewaagd, en inderdaad, vorige week kreeg ik een mailtje vanuit de hoofdzetel in USA dat ze mijn beelden gaan gebruiken. Ik heb 100 euro per stuk gevraagd, wat waarschijnlijk nog te goedkoop is voor de Amerikaanse markt, maar het is toch meer dan dat Belgische klanten willen betalen. Zo zie je maar, soms moet je een klein visje uitwerpen om een grote te vangen.

    Francis

  • Reply
    Serge
    15 juni 2009 at 16:55

    Francis, ik heb het interview ook gelezen. Hij heeft er er afgelopen zaterdag nog over gehad tijdens het bezoek van fotobloggers aan zijn tentoonstelling Trinity. Ik denk dat je de beelden van zijn nieuwe project zal kunnen downloaden, die foto’s zullen nog niet online staan denk ik omdat het project bijlange nog niet is afgerond.

Leave a Reply

error: