Fotoboeken Recensies

Fotoboek Photographers Sketchbooks

Photographers' Sketchbooks

In december vorig jaar verscheen bij uitgeverij Thames & Hudson het boek Photographers Sketchbooks dat ons in tijden van technologische (r)evolutie toegang verschaft tot het denkproces en de werkwijze van 43 hedendaagse fotografen.

“It is no longer enough simply to master the interaction between eye, mind, hand and a machine with shutter and lens; nowadays successful photographers have to know how to edit their work, seek out and develop an audience, pursue funding routes and understand the steps required to get things published or exhibited. (…) The most forward-thinking photographers are also curators and documenters of their own work, constantly probing new possibilities for publishing and exhibiting.” (Stephen McLaren)

Inhoud Photographers Sketchbooks

Aan de hand van notities, aantekeningen, dagboekfragmenten, snapshots, polaroids, ontwerpvoorstellen en tekeningen krijg je als lezer inzicht hoe deze fotografen een concept tot een volwaardig project uitwerken. Zij bewandelen niet enkel de klassieke paden, ze experimenteren ook met smartphone apps en online toepassingen. De meeste fotografen in dit boek hanteren zowel oude als nieuwe technologie. Of zoals Stephen McLaren het in de inleiding verwoordt: de mogelijkheden om je creativiteit de vrije loop te laten zijn tegenwoordig oneindig.

Dat hele proces verschilt van fotograaf tot fotograaf, wat maakt dat je op het einde van het boek behoorlijk wat ideeën aangereikt krijgt waarmee je je eigen projecten kan bijsturen en optimaliseren.

Het boek bevat bovendien vier boeiende essays, afwisselend geschreven door beide auteurs. De onderwerpen handelen over het hedendaagse technologische landschap, persoonlijke projecten, durven te experimenteren en publiceren van het werk in gedrukte boekvorm, een tentoonstelling of online.

Fotografen hebben steeds nieuwe technologie omhelsd. Begin jaren 2000 lagen zij aan de basis van het succes van fotoblogs. Bloggen is echter een tijdrovende bezigheid en hun focus verschoof stilaan richting sociale media (Facebook, Twitter, Tumblr, Flickr, Instagram), platformen die vandaag niet meer weg te denken zijn. Vanwege de stortvloed aan beelden die ons dagelijks overspoelt, stelt men zich terecht de vraag waar het naartoe moet met fotografie als medium.

De lijst van fotografen bevat een aantal minder bekende, maar evenzeer gevestigde namen zoals Peter van Agtmael, Roger Ballen, Jason Eskenazi, Jim Goldberg, Rob Hornstra, Saul Leiter, Susan Meiselas, Trent Parke, Alec Soth, en het Instagramproject Everyday Africa. Ook onze landgenoot Thomas Vanden Driessche komt aan bod.

Photographers’ Sketchbooks doet me voor een deel denken aan As sweet as it gets, de tentoonstelling van Michael Borremans in Bozar. In het tweede gedeelte van de expo toonde Borremans een aantal voorbereidende schetsen, gevolgd door het uiteindelijke beeld. Ik vind het uitermate fascinerend om te zien hoe een idee vormt krijgt en tot een finaal werk uitgroeit. Deze schetsen staan trouwens ook in de gelijknamige catalogus.

“While producing quality work is still essential, those photographers who are most successful on social media tend to put more time into it and spread themselves across multiple platforms to maximise exposure. All of this can intimidate artists and photographers who are not naturally attention-seekers.” (Bryan Formhals)

Fotografen uitgelicht

Enkele jaren geleden ging de Amerikaanse fotojournalist Peter di Campo op Instagram met het project Everyday Africa van start. De bedoeling was om een ander beeld te tonen van Afrika dan wat de reguliere media ons dagelijks voorschotelen. Ondertussen krijgt dit project medewerking van zo’n tiental fotografen die regelmatig in Afrika rondreizen en werken.

Eén van de betere fotoboeken in mijn bibliotheek is zonder twijfel (het ondertussen lang uitverkochte) Wonderland van Jason Eskenazi. De zoektocht naar een uitgever die het boek wou publiceren, heeft redelijk wat voeten in de aarde gehad. De book dummies die Eskenazi had samengesteld, kreeg hij in eerste instantie niet geprint zoals hij wou vermits de uitgever meestal het laatste woord heeft. Ondanks perikelen met de uitgever is de eerste editie van het boek uiteindelijk in 2008 verschenen. Via een gulle geldschieter kon hij zelf een kleine uitgeverij oprichten waardoor het boek in 2009 nog een herdruk kreeg.

De Nederlandse documentaire fotograaf Rob Hornstra werkte met schrijver Arnold van Bruggen zo’n vijf jaar aan The Sochi Project. Naar aanleiding van de Olympische winterspelen van 2014 hebben ze het dagelijkse reilen en zeilen in en rond Sochi gedocumenteerd. Hun werkzaamheden verliepen niet altijd even vlot. De authoriteiten staken af en toe stokken tussen de wielen waardoor Hornstra en van Bruggen niet altijd konden doorwerken. Via een jaarlijks abonnement kreeg je als donateur toegang tot een website met uitgebreide achtergrondinformatie en duiding. Op geregelde tijdstippen belandde er zelfs een krantje in de bus. Transparantie inzake financiën en vorderingen binnen dit project stonden centraal.

De Schotse fotograaf Graham MacIndoe had op een bepaald moment tijdens zijn carrière te kampen met een drugsverslaving en richtte de camera vervolgens op zichzelf. De zakjes waarin hij de heroïne kocht, maakten enkele jaren geleden deel uit van een tentoonstelling.

“A project needs time to develop and grow in order to create the most impact. But there is also a danger that it can drag on for too long and lose momentum. (…) The hard reality, however, is that many projects will fade into obscurity, unfinished, or will be absorbed into new edits and projects. (…) Abandoned projects can serve as bridges to new projects; they allow the photographer to hone their ideas.” (Bryan Formhals)

How to Be a Photographer in Four Lessons

Onze landgenoot Thomas Vanden Driessche vertelt uitgebreid over zijn reeks How to Be a Photographer in Four Lessons, dat hij vorig jaar als klein boekje en in meerdere talen publiceerde. Dit werk heb ik volledig via Facebook tot stand zien komen. Wat me erg aanspreekt aan dit project, net als zijn reisdagboeken uit India, is het visuele vernuft waarmee hij zijn ideeën uitwerkt en vormgeeft. Op Facebook heeft hij hierover tientallen foto’s gedeeld.

Copyright Thomas Vanden Driessche. Met toestemming gepubliceerd.

Copyright Thomas Vanden Driessche. Met toestemming gepubliceerd.

india

Copyright Thomas Vanden Driessche. Met toestemming gepubliceerd.

india

Copyright Thomas Vanden Driessche. Met toestemming gepubliceerd.

india

Copyright Thomas Vanden Driessche. Met toestemming gepubliceerd.

 

Persoonlijke werkwijze

Voorbereidend onderzoek en ideeën voor de uitwerking van mijn persoonlijke projecten en reizen bewaarde ik in het verleden bijna uitsluitend in een knipselmap. Voor mijn reportage over Tsjernobyl, tevens mijn eindwerk op de academie, heb ik een hele kaft vol artikels en interviews verzameld. Sinds de komst van smartphones en mobiel internet maak ik grotendeels gebruik van onder andere Evernote, Google Docs en Google Maps/Streetview. Ondanks de technologische vooruitgang geniet het klassieke handgeschreven notitieboekje nog steeds mijn voorkeur.

“At the heart of everything I do is storytelling. I think of myself as a storyteller first, then a book-maker, then a photographer. The books are the work, not the individual pictures. Sequencing is of the utmost importance as a fictional story plays out, and imagination is key in this: if you don’t have any, chances are you won’t get the overall big picture.” (Trent Parke)

Druk- en bindkwaliteit

De afwerking van het boek oogt op het eerste zicht niet heel erg duurzaam en veeleer goedkoop. De kaft en de rug bestaan uit een dikke laag karton. Na enkele maanden van intensief gebruik zijn er weliswaar nog geen slijtagesporen opgetreden, alle bladzijden hangen nog netjes aan de rug. De kwaliteit van het matte papier in het boek is prima.

Auteurs

De auteurs zijn geen onbekenden in de sector. Stephen McLaren is co-auteur van het boek Street Photography Now. Bryan Formhals is oprichter van LVP Magazine dat tot 2013 zowel in print als online beschikbaar was. Nadien ging hij van start met The LVP Show, een podcast over fotografie en fotoboeken. Hij is eveneens actief op de fotoblog Photographs on the brain.

Besluit

Photographers’ Sketchbooks zorgt voor een fascinerende kijk in het denkproces en de werkwijze van professionele fotografen. De uitwerking lijkt op het eerste zicht soms simpel, maar als toeschouwer weet je nooit hoeveel tijd er achter de schermen is besteed om tot het finale werk te komen. Meestal is dit het resultaat van jaren hard zwoegen nadat ettelijke pogingen in de prullenmand belandden.

Niet elke fotograaf toont even boeiend werk en niet elk onderwerp valt binnen onze persoonlijke interesses, wat niet wegneemt dat dit boek garant staat voor een waardevolle aanvulling in de bibliotheek van elke fotograaf. Zo’n boeken zorgen voor een onuitputtelijke bron van inspiratie. Een aanrader!

De prijs van het boek bedraagt ongeveer €30 en is te verkrijgen bij de betere boekhandel, in museumshops en online.

“So: what are you interested in? At what or whom do you point the camera? What do you like to read about? What issues do you think about often? The answers can normally be found directly in your life, so look around, and get started.” (Bryan Formhals)

Andere interessante artikels

2 Reacties

  • Reageer
    Glenn Vanderbeke
    27 mei 2015 at 15:16

    Hey Serge, ziet er weer een zeer interessant boek uit!
    Bedankt om te delen!

    • Reageer
      Serge Van Cauwenbergh
      28 mei 2015 at 12:53

      Glenn, graag gedaan. Heb je zelf interessante boeken gekocht, mag je de titels hier gerust vermelden.

    Reageren

    error: