Fotoboeken Recensies

In het spoor van Jack Kerouac

On The Road, het roemruchte boek van Jack Kerouac uit 1957, weet al decennialang vele lezers te begeesteren, meer nog, het creëert een onweerstaanbare drang om in de voetsporen van deze Amerikaanse auteur te treden. Dat is wat de Franse journalist Christophe Cousin en fotograaf Matthieu Paley dan ook hebben gedaan. Een knalrode Mercury Cougar uit 1973 bracht hen van New York naar San Francisco, in het spoor van Jack Kerouac. In het fotoboek Dans les roues de Jack Kerouac, portraits d’une Amérique nomade bundelden ze hun reisindrukken en ontmoetingen.

Jack Kerouac: On The Road

Jack Kerouac wordt met On The Road beschouwd als één van de iconen van de Beat Generation, een groepje Amerikaanse schrijvers uit de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw, die de latere ‘Beatniks’ inspireerden.

Frank Albers, docent literatuur aan de Universiteit Antwerpen, noemt On The Road geen literair meesterwerk. Daarvoor mist het structuur en is het te veel improvisatie, effecten die Kerouac trouwens bewust heeft beoogd. Dit neemt niet weg dat de roman mettertijd een cultstatus verkreeg.

On The Road voelt als een vlucht uit een maatschappij waarmee je geen band meer hebt of wilt hebben. Het taalgebruik van Kerouac, dat aanleunt bij spreektaal, versterkt dat gevoel. De auteur hield trouwens niet van (grammaticale) regeltjes en was van oordeel dat taal moest klinken als jazzmuziek.

De eerste versie van de roman verscheen in 1957. Pas 50 jaar later, in 2007, kwam de uitgeverij met een ongekuiste versie op de proppen: The Original Scroll. Daarin een aantal opmerkelijke verschillen: de schrijffouten staan er nog, de eerste zin is compleet anders en Kerouac gebruikt de echte persoonsnamen ‘Neil Cassady’ en ‘Jack Kerouac’, die in de uitgave van ’57 werden herdoopt tot ‘Dean Moriarty’ en ‘Sal Paradise’.

Ter vergelijking.

Uit The Original Scroll:

“I first met met Neal not long after my father died.”

Uit de eerste uitgave:

“I first met Dean not long after my wife and I split up.”

Een ander voorbeeld.

Uit The Original Scroll, ook gebruikt door Walter Salles in zijn gelijknamige film uit 2012:

“The only people that interest me are the mad ones, the ones who are mad to live, mad to talk, desirous of everything at the same time, the ones who never yawn or say a commonplace thing… but burn, burn, burn like roman candles across the night.”

Uit de eerste uitgave:

“The only people for me are the mad ones, the ones who are mad to live, mad to talk, mad to be saved, desirous of everything at the same time, the ones who never yawn or say a commonplace thing, but burn, burn, burn like fabulous yellow roman candles exploding like spiders across the stars and in the middle you see the blue centerlight pop and everybody goes ‘Awww’!”

Eén van de bekendere quotes komt ook uit The Original Scroll:

“Nothing behind me, everything ahead of me, as is ever so on the road.”

Dans les roues de Jack Kerouac

Schrijver Christophe Cousin bekijkt de wereld door de ogen van een kind, ver van alle vooroordelen en platgetreden paden: zo ontmoet je de meest boeiende mensen. De poëzie van het onderweg zijn inspireert hem, de grote afstanden en het weidse landschap van de Verenigde Staten dragen daartoe bij. In dit poëtisch universum kan de mens ontsnappen aan de dagelijkse sleur van de gestandaardiseerde Amerikaanse levenswijze.

Cousin bekijkt de mens als een nomade die zijn drang om op onderzoek te gaan, de wereld te ontdekken en nieuwe horizonten te verkennen niet mag verloochenen. Het is onze roeping, zo beweert hij. En dat is wat de hobo’s in Amerika ook veelvuldig doen: het zijn zwervers die rondtrekken en de trein gebruiken als (gratis) vervoermiddel.

De hobo’s uit On the Road vertonen tot op zekere hoogte gelijkenissen met Jack Kerouac zelf: getormenteerde zielen die hun plaats in de maatschappij niet vinden. En ook al is die soms vrij radicaal en hard, ze tonen geen intentie om de marginaliteit van hun bestaan de rug toe te keren of eruit te stappen. De hobogemeenschap heeft trouwens haar eigen structuur, maar ze is terzelfdertijd zeer onvoorspelbaar, wat Cousin en Paley tijdens een ontmoeting konden ondervinden.

Cousin en Paley maken onderweg uitgebreid kennis met groepen rondtrekkende cowboys en families die in de Great Plains de oogst binnenhalen of zich ontfermen over de veekuddes: met Kathleen, een jonge Française, die zorgt voor een kudde schapen op het grondgebied van de Navajo-indianen, en met Leonard Knight, de in 2014 overleden beheerder van het kunstproject Salvation Mountain (dat ook aan bod kwam in de film Into The Wild).

In de staat Washington zijn ze getuige van een bijeenkomst van The Rainbow Family, een beweging die vrede en gelijkheid predikt. De meesten onder hen hebben amper persoonlijke bezittingen, geen eigen huis en trekken dikwijls rond. Het lijkt of ook zij geen plaats vinden in de maatschappij of zich ervan willen distantiëren.

Na twee dagen ontgaat het doel van deze bijeenkomst Cousin nog steeds: er wordt veel gebeden en gemediteerd en er zijn tal van yogasessies, maar ‘het hart’ van dit alles heeft hij nog niet gevonden. Tot wanneer hij Kyma ontmoet, een charismatische en enthousiaste figuur die graag mensen omhelst, bij voorkeur knappe, (naakte) vrouwen. Dit personage neemt hem op sleeptouw, richting een open veld waar ettelijke duizenden deelnemers hand in hand één grote cirkel vormen en mediteren. Het gebed eindigt met een luide vreugdekreet en iedereen begint te dansen en elkaar te omhelzen. Zonder zich te verzetten laat Cousin zich door de gekte en de passie overmeesteren…

Besluit

Raak je gefascineerd door avontuur en sta je open voor onverwachte wendingen en boeiende ontmoetingen? Ben je ook iemand die de filosofie van ‘het leven is onderweg zijn’ niet onmiddellijk afschildert als ‘romantische zigeunernonsens’ (dixit auteur en docent Frank Albers)? Dan is dit boek alvast een aanrader. Het klassieke, degelijke reportagewerk van fotograaf Matthieu Paley bevat bovendien enkele mooie beelden.

Dans les roues de Jack Kerouac, portraits d’une Amérique nomade verscheen al in 2011 bij Éditions de La Martinière en is enkel verkrijgbaar in het Frans. De prijs van het boek is sindsdien flink gezakt, je betaalt nu nog slechts €18 bij webwinkels zoals Amazon.fr.

Andere interessante artikels

1 reacties

  • Reageer
    Serge Van Cauwenbergh
    6 mei 2016 at 08:19

    Een (foto)reportage over The Rainbow Family/Gathering vind je hier terug: https://maptia.com/matjazkrivic/stories/tribe

  • Reageren

    error: