Fotoboeken Recensies

Magnum Contact Sheets

Magnum Contact Sheets review

In Magnum Contact Sheets bundelt redactrice Kristen Lubben maar liefst 139 contactafdrukken van 69 fotografen van het legendarische Magnum fotoagentschap.

Inhoud Magnum Contact Sheets

Aan de hand van tal van illustraties en beeldmateriaal vertellen de fotografen het verhaal achter de getoonde contactafdruk. We komen te weten waarom ze een bepaalde foto geselecteerd hebben en waarom soms ook niet, en hoe ze te werk zijn gegaan om die bepaalde scène in beeld vast te leggen. De inzichten die je verkrijgt in het denkproces van een fotograaf (en de fotoredactie) zijn erg leerrijk en waardevol.

Uit de introductie van het boek blijkt bovendien dat bij fotografen de angst bestaat dat de mystiek rond hun iconische foto dreigt verloren te gaan door de volledige contactafdruk te onthullen. Om die reden staan redelijk wat fotografen weigerachtig om hun dierbare contactafdrukken aan de buitenwereld bloot te stellen. Zelfs Henri Cartier-Bresson, één van de oprichters van Magnum, gruwelde van het idee dat iemand anders in zijn contactafdrukken zou snuffelen.

In een interview naar aanleiding van de publicatie van dit boek vertelt Kristen Lubben trouwens dat sommige contact sheets niet zo verrassend goed zijn als je in eerste instantie zou denken. Ook topfotografen van Magnum zijn gewone stervelingen zoals u en ik en moeten zich soms tevreden stellen met ‘slechts’ 1 of 2 bruikbare foto’s per contactafdruk.

Kristen Lubben is curator aan het gerenommeerde International Center of Photography in New York en is met dit boek niet aan haar proefstuk toe. Voor haar was het belangrijk om een chronologische volgorde te hanteren zodat je als kijker een beter inzicht krijgt in de evolutie van de werkmethoden over de verschillende decennia heen. Het boek is ingedeeld in een hoofdstuk per decennium, beginnend vanaf de jaren 1930 tot 2010. Het is tevens een hommage aan de manier van werken ten tijde van de analoge fotografie. Op een paar uitzonderingen na zijn alle getoonde foto’s en contactafdrukken afkomstig van analoge film.

“Like reading someone’s diary or looking into their closet, the contact is not meant for public consumption.”

Wat is een contactafdruk?

Een contactafdruk, of contact sheet in het Engels, komt uit de analoge fotografie. Een contactafdruk maak je in de donkere kamer door de negatieven van een filmrolletje bovenop een vel fotopapier te leggen en vervolgens te belichten. Nadat het vel langs de verschillende ontwikkelbaden is gepasseerd, verkrijg je een overzicht van alle opnames van dat ene filmrolletje. Vervolgens selecteer je de foto’s die je in groter formaat wilt afdrukken.

Met de komst van digitale fotografie is deze tijdrovende werkwijze grotendeels verdwenen. Vandaag selecteren we onze foto’s op de computer. Na een eerste selectie kan je vervolgens kleine prints bestellen (ook wel proofings genoemd) waarmee je tot een definitieve selectie komt. Je kan deze foto’s op tafel leggen of met magneten aan een wand bevestigen waarna je ze gaat verschuiven tot jouw verhaal vormt krijgt. Deze selectiemethode stamt eveneens uit de analoge fotografie. Deze aanpak gebruik ik zelf nog steeds en werkt prettig.

Magnum Contact Sheets

Masters of photography

De grootste namen uit de fotografiegeschiedenis passeren de revue zoals Henri-Cartier Bresson, Robert Capa, Elliott Erwitt, Eve Arnold, René Burri, Josef Koudelka, Alex Webb, Martin Parr, Steve McCurry, David Alan Harvey, Paolo Pellegrin, Trent Parke, Alec Soth, en onze eigen Carl De Keyzer. Zo kunnen we nog een tijdje blijven doorgaan. De lijst is behoorlijk goed gevuld met namen van fotografen wiens beelden geschiedenis hebben geschreven.

De grote afwezige in dit boek is James Nachtwey. Hij was lid van Magnum van 1986 tot 2001. Enkel fotografen die deel uitmaken van Magnum, kregen een uitnodiging in de bus om aan dit boek mee te werken, aldus de uitgever. Het gerucht doet de ronde dat Nachtwey en Magnum niet als beste vrienden uit elkaar zijn gegaan. Dit verklaart uiteraard al veel. Best wel zonde vermits een aantal van zijn bekendste reportages tijdens die periode zijn gemaakt.

Wat moet dat kosten?

Het prijskaartje van deze uitgave is niet mals. Voor de normale editie moest je bij de lancering een slordige USD150 neertellen, omgerekend €125. Tegenwoordig kan je dit boek op de kop tikken aan €80, wat nog steeds behoorlijk veel geld is. Daarnaast bestaat er ook een gelimiteerde Collector’s Edition in een box, voorzien van een genummerde contactafdruk. Die zijn bijna allemaal uitverkocht. Op de website van de uitgever Thames & Hudson kan je enkel nog zo’n box aankopen met een contact sheet van Bruno Barbey. Deze versie kost ongeveer €400.

Ongetwijfeld spelen er commerciële belangen om een dergelijk werk op de markt te brengen. Niet louter omwille van educatieve doeleinden verschijnt zo’n boek, maar in tijden dat fotografen het financieel moeilijk(er) hebben, zoekt men ook bij grote agentschappen als Magnum naar extra inkomsten.

Besluit

Magnum Contact Sheets is al sinds 2011 beschikbaar en toch heb ik tot vorige zomer gewacht om het in huis te halen. Achteraf bekeken een beetje jammer want het bevat een schat aan interessante en boeiende informatie, ondanks het feit dat niet al het getoonde werk me kan bekoren. De inhoud is met zorg en liefde voor het vak samengesteld, en dat merk je. De prijs zal menig liefhebber mogelijk enigszins afschrikken wat niet wegneemt dat een investering in dit boek op termijn zonder twijfel meer zal renderen dan de aankoop van de zoveelste nieuwe camera of lens.

Update 14/01/2015

In oktober 2014 verscheen een nieuwe uitgave die slechts €40 kost. Verkrijgbaar bij onder andere Standaard Boekhandel. Met dank aan Ian Segal voor de tip.

Andere interessante artikels

1 reacties

  • Reageer
    Fotoboeken (2014) - Fotografieblog
    8 juli 2015 at 20:12

    […] – Magnum Contact Sheets […]

  • Reageren

    error: