Fotoboeken Opleiding

Hoe ontwerp je een fotoalbum?

online fotoalbum maken ontwerpen

Online fotoalbum

Wil je je (vakantie)foto’s overzichtelijk presenteren? Dan is een digitaal fotoboek een zeer interessante optie. In dit artikel bespreek ik hoe je best te werk gaat bij de selectie van je foto’s en waarom deze selectie belangrijk is in functie van het onderwerp. Daarnaast toon ik aan de hand van praktijkvoorbeelden enkele geslaagde en minder geslaagde layouts en leg ik ook uit waarom ze wel of niet geschikt zijn. Zo kan je nadien meteen aan de slag!

Steeds meer fotografen ontdekken de voordelen van een zelf ontworpen fotoboek. Dit succes heeft veel te maken met het groeiend aanbod aan onlineaanbieders, een waaier van boekformaten en papiersoorten, een verbeterde gebruiksvriendelijkheid van de software en een geoptimaliseerde printkwaliteit.

Selecteer streng

Herinner je je nog dat een traditioneel inkleefalbum doorgaans niet volledig opgevuld raakte, waardoor er achter in het boek pagina’s ongebruikt bleven? Eén van de vele voordelen van een digitaal fotoboek is dat je een onderwerp per boek kan bundelen en dat je het exact aantal pagina’s zelf bepaalt. Vooraleer je een selectie maakt van foto’s die je in het boek wilt opnemen, is het belangrijk om te bepalen hoe je het onderwerp wilt presenteren. De vormgeving van het boek staat in functie van het onderwerp. Je zal anders te werk gaan bij een fotoboek met vakantie- of familiefoto’s dan wanneer je een boek samenstelt over een sociaal geëngageerd thema.

Het fotoboek moet visueel en inhoudelijk aantrekkelijk blijven om te doorbladeren. Vooral bij vakantiealbums bestaat het gevaar dat je overhaast te werk gaat: een citytrip van drie dagen waarvan alle 400 foto’s in het fotoboek belanden? Dat getuigt alvast niet van een doordachte samenstelling. Je hebt na een vakantie of familiefeest een emotionele band met de foto’s. Maar voor een fotoboek mag de selectie best streng zijn. Haal de mindere foto’s er onverbiddelijk uit.

Maak een geheel

Tracht ook herhaling te vermijden. Het is niet nuttig om hetzelfde onderwerp verschillende keren aan bod te laten komen. Kies daarom enkel de sterkste foto uit een reeks van gelijkaardige opnames zodat het geheel niet te langdradig of te saai wordt. Ben je in eerste instantie niet overtuigd van de selectie? Dan laat je de foto’s gerust enkele dagen rusten. Desnoods bekijk je de selectie meerdere keren vooraleer je een definitieve beslissing neemt. Vergeet niet dat jouw finale selectie een coherent geheel moet vormen.

Hou er rekening mee dat foto’s op een website steeds achter elkaar worden getoond, dit in tegenstelling tot een fotoboek waarbij je in één oogopslag meestal twee of meer foto’s te zien krijgt. Een goede tip bij de samenstelling van je fotoboek: laat de geselecteerde foto’s (in een lage kwaliteit) afdrukken en bevestig ze aan een muur, een magnetisch bord of leg ze op een grote tafel. Zo kan je makkelijk de foto’s verschuiven en krijg je een beter overzicht welke beelden bij elkaar passen en welke minder of helemaal niet. Deze aanpak zorgt voor een andere kijkervaring en biedt gegarandeerd nieuwe inzichten tijdens de samenstelling van je fotoboek. Uiteraard kan je in de diverse softwaretoepassingen van onlineaanbieders eveneens je foto’s makkelijk van plaats wisselen, maar de manuele werkwijze werkt voor mij net iets vlotter.

Een foto heeft ruimte nodig om te ademen.

Verzorg de vormgeving

De opmaak van je fotoboek is een niet te onderschatten succesfactor. Een geslaagde en evenwichtige vormgeving is essentieel voor een aangename kijkervaring. Een drukke en chaotische vormgeving kan dat helemaal tenietdoen.

In diverse softwaretoepassingen kan je kiezen uit heel uiteenlopende voorgeprogrammeerde lay-outs, gaande van één foto per pagina tot meerdere foto’s per pagina. Het gevaar daarin bestaat dat je elk van deze lay-outs aan bod wilt laten komen. Ga je niet voldoende doordacht te werk, dan creëer je gegarandeerd een fotoboek dat onnodig complex en onoverzichtelijk is. Een eenvoudige en minimalistische lay-out werkt doorgaans nog het beste, maar let wel dat het fotoboek hierdoor als geheel niet te saai wordt. Afwisseling in de vormgeving kan uiteraard, het maakt het boek dynamischer, maar prop niet te veel foto’s op één enkele pagina. Een foto heeft ruimte nodig om te ademen. Afhankelijk van je onderwerp of thema kan je zeker afwisselende lay-outs met één of meerdere foto’s gebruiken, tenzij een continue opmaak van één foto per pagina geschikt is voor jouw onderwerp.

Voor vakantie- en familiealbums kan je een frisse, speelse en vrolijke opmaak hanteren. Dergelijke onderwerpen lenen zich beter tot een afwisselende lay-out. Voor een reportage over een maatschappelijk thema is een rustige vormgeving bevorderlijk voor het absorberen van het verhaal en de boodschap die je wilt overbrengen. Wil je toch graag meerdere foto’s op een pagina plaatsen? Doe dat dan niet op elke pagina. Af en toe las je best een visueel rustpunt in zodat er geen overdaad aan beelden op de kijker afkomt. Je kan hiervoor een blanco pagina gebruiken: op de linkerpagina geen foto en op de rechterpagina bijvoorbeeld één enkele foto. Deze aanpak kan je ook aanwenden om het begin van een nieuw hoofdstuk aan te kondigen.

Vergeet niet dat hoe minder foto’s je op een pagina plaatst, hoe meer pagina’s je nodig hebt wat het fotoboek dan weer duurder maakt. Heb je meer pagina’s nodig omdat dit jouw verhaal ten goede komt, is de afweging wat mij betreft snel gemaakt.

Geen afleiding

Vermijd indien mogelijk het gebruik van fotorandjes, illustraties en andere tierlantijntjes die je steeds weer aantreft in de software van onlineaanbieders. Het komt gemaakt en artificieel over en het trekt de aandacht weg van de foto. Dezelfde opmerking geldt voor felle en opzichtige kleuren. Vermijd eveneens donkere achtergrondkleuren. Dit geeft het boek een sombere en zware indruk. Een witte achtergrondkleur werkt doorgaans veel beter en is neutraler.

Wil je een full spread (een foto die je over twee pagina’s plaatst), dan let je best goed op dat je geen belangrijke informatie in het midden van het boek positioneert (zie lager). De meeste fotoboeken gebruiken nog steeds een traditionele binding waarbij de pagina’s bolvormig komen te staan wanneer je het boek open legt. Hierdoor gaan details van de foto verloren. De lay-flatbinding is een techniek die dit probleem verhelpt en ervoor zorgt dat je het fotoboek volledig plat kunt openleggen zonder dat er details in de binding verdwijnen.

Als laatste stap in het vormgevingsproces kies je een foto voor de cover. Pas op het einde heb je een duidelijk overzicht over hoe het boek in elkaar zit. Op die manier kan je het best oordelen welke foto het meest geschikt is voor de omslag.

Bestel bij voorkeur een fotoboek met harde kaft. Dit zorgt niet enkel voor een betere bescherming, het is tevens makkelijker om dergelijke boeken rechtop in de boekenkast te plaatsen.

Opgelet voor een spread

Deze foto van het Mt Rushmore National Memorial in South Dakota (VS) is gemaakt met een groothoekzoom. Dergelijke landschapsfoto’s lenen zich makkelijker tot gebruik van een full spread over twee pagina’s. In dit voorbeeld is een full spread echter geen goede keuze. De hoofden van de vier presidenten en het theatergebouw bevinden zich in het midden van de foto (zie de zwarte streep op het voorbeeld hieronder).

online fotoalbum maken ontwerpen

Afhankelijk van de dikte van het fotoboek zal er zowel links als rechts van het midden minstens een centimeter wegvallen. Essentiële informatie in deze foto verdwijnt bijgevolg deels in de ‘vouw’ van het boek en wordt niet of moeilijker zichtbaar. In dit geval kies je beter twee foto’s (een algemeen overzichtbeeld en een detailopname) voor een opmaak van één foto per pagina (zie voorbeeld hieronder).

online fotoalbum maken ontwerpen

Afhankelijk van het boekformaat zal je bij een full spread een deel van je foto moeten croppen, waardoor details dreigen weg te vallen. Op de foto van Mt Rushmore zitten rechts onderaan twee toeristen die bij een full spread vanwege de uitsnede uit het beeld wegvallen. Deze personen dienen als tegenpool om het weidse en indrukwekkende karakter van de locatie duidelijk te maken.

Afwisseling in formaten

Het is niet altijd nodig om elke foto in groot formaat weer te geven. Zeker niet in een vakantiealbum, waar afwisseling belangrijk is. Wil je een fotoboek ontwerpen rond één enkel onderwerp? Dan kan dat uiteraard wel. Het voorbeeld hieronder (motels in de Verenigde Staten) maakt deel uit van een vakantieverhaal. Selecteer de belangrijkste foto uit de reeks. Die krijgt een prominente plaats op een pagina. De andere beelden die je uit diezelfde reeks kiest, dienen als ondersteuning en kan je gerust in een kleiner formaat tonen.

online fotoalbum maken ontwerpen

Meerdere foto’s per pagina

In de software om fotoboeken te ontwerpen vind je ontwerpsjablonen met veel foto’s per pagina. Welke beelden kan je in dergelijke lay-outs het best verwerken? Laten we vakantiefoto’s als voorbeeld nemen. Die hoef je niet noodzakelijk chronologisch in het boek te verwerken. Maak je een rondreis, dan kan je de verschillende uitzichten van de hotelkamers op foto vastleggen. Of je fotografeert de transportmiddelen waarmee je de reis maakt. Ben je liefhebber van lekker eten, dan kan je foto’s van typische gerechten bundelen tot een kleine reeks. Een minireportage van een lokale ambacht past evengoed in dergelijke opmaak: neem enkele portretten en schenk voldoende aandacht aan details en je hebt meteen een nieuwe reeks die je in het boek kan verwerken. Op de linkerpagina voeg je verschillende beelden samen, op de rechterpagina toon je één foto van diezelfde reeks in een groter formaat.

In deze voorbeelden werkt de gekozen opmaak erg goed, maar je herhaalt hem liefst niet te dikwijls in het boek. Zorg voor afwisseling indien je een gelijkaardige reeks elders in het boek wil opnemen. Lightroom en andere softwaretoepassingen bieden daarvoor diverse opties aan.

online fotoalbum maken ontwerpen

online fotoalbum maken ontwerpen


In 2012 schreef ik voor het fotografiemagazine Shoot dit artikel over hoe je een online fotoalbum ontwerpt. Na toestemming van de hoofdredacteur mag ik het artikel nu ook op mijn blog publiceren.

Andere interessante artikels

1 reacties

  • Reageer
    8 ideeën wat je kan doen met jouw vakantiefoto's - Fotografieblog
    10 juli 2016 at 15:34

    […] In dit artikel voor het fotografiemagazine Shoot vertel ik waar je best op let wanneer je een fotoalbum ontwerpt: Hoe ontwerp je een fotoalbum? […]

  • Reageren

    error: