Fotomateriaal Recensies

Review Leica M9, met de L van Liefde?

review leica m9

Bij historische feiten stelt men al gauw de vraag: waar was u toen de Berlijnse muur werd gesloopt? Waar was u op 9/11 of wanneer Barack Obama de presidentsverkiezingen heeft gewonnen? Goh, ik zou het begot niet meer weten. Waar was ik toen de Leica M9 werd aangekondigd? Dat weet ik nog perfect: in het Cedar Wood Inn Motel in Deadwood las ik op DPreview het officiële persbericht van Leica.

“Het hart zegt ja, het verstand zegt neen“.

Op 09-09-09 presenteerde Leica met trots hun M9, de langverwachte digitale full-frame M-meetzoeker van dit legendarische cameramerk. Mijn nieuwsgierigheid naar dit type toestel werd reeds jaren geleden in mijn eerste academiejaar aangewakkerd, maar het prijskaartje van de camerabody en lenzen heeft me altijd serieus afgeschrikt.

Leica M8

In april 2009 heb ik even met een M8 kunnen spelen, hun eerste digitale M-rangefinder met cropfactor die vanaf het begin te kampen had met allerlei fouten waar Leica al dan niet via een firmware of een filter voor de lens een mouw aan gepast heeft. Voor een camerabody in dergelijke hoge prijsklasse zijn zo’n misstappen niet te verantwoorden. Na mijn speelkwartiertje was ik niet danig onder de indruk: de ruis bij ISO-waarden vanaf ISO400 deed me terugdenken aan de tijd van mijn Nikon D100, het LCD-scherm was van een belabberde kwaliteit en de handelingen via de toetsen en in het menu kwamen nauwelijks in de buurt van het gebruiksgemak van een DSLR. Exit Leica.

Voor mijn persoonlijke fotoprojecten en reizen ben ik de laatste jaren het gesleur met zware spiegelreflexen, lenzen en allerlei accessoires nogal beu. Voor een commerciële opdracht in eigen land heb ik er niet veel last van, wat niet wegneemt dat ik wel meer en meer met minder opvallend materiaal de baan op wil. Een D3 met 24-70 is nu eenmaal een opvallende combinatie voor straatfotografie. Een compacte full-frame (bv. D700) met vaste lenzen lijkt me voor mijn soort fotografie een geschikte oplossing. Net op een moment dat ik op dat vlak knopen begon door te hakken, kondigde Leica de M9 aan. Zo werd mijn nieuwsgierigheid opnieuw gewekt. De Belgische invoerder van Leica organiseerde dit najaar een heleboel demodagen bij Leica-dealers over het hele land. In oktober ben ik twee druilerige dagen na elkaar richting Leuven gereden waar ik bij een Leicadealer tijdens het sluitingsuur over de middag met de camera de straat op mocht.

Review Leica M9

1. De M9 is een lichtgewicht camerabody, met batterij zo’n 585 gram. Voeg twee objectieven toe en je komt ongeveer aan 1 kg. Dankzij de erg compacte behuizing loop je ook niet gauw of zelfs nauwelijks in de kijker wat met een spiegelreflex (D700 met of zonder batterypack, of D3) en bijhorende lenzen wel meer het geval is. Ter vergelijking: een D700 weegt zonder batterij of objectief al 1 kg.

2. Bijna geruisloze sluiter want geen spiegel die luidruchtig omhoog klapt zoals bij een spiegelreflex het geval is.

3. De ruisprestatie bij hogere ISO-waarden is volgens bepaalde bronnen met 1 tot 1,5 stops verbeterd ten opzichte van de M8. Het zal jullie allicht niet verwonderen dat camera’s als een D3/D700/5D2 op dit vlak nog steeds veel betere punten scoren. Ik heb het zelf niet zo heel uitgebreid kunnen testen, maar een opname in de winkel op ISO800 zag er bijlange niet zo slecht uit als ik gevreesd had. Ik heb onlangs een tentoonstelling van Bruno Stevens bezocht met zijn werk-in-uitvoering over de States. Alle foto’s zijn met de M8 genomen, sommigen zelfs op ISO1000 én geprint op een formaat van 100x150cm. Ik kan je verzekeren dat de ruis heel aanvaardbaar was en meer het gevoel van een filmkorrel evenaarde. Op de website van Ken Rockwell kan je enkele DNG’s van de M9 downloaden. Eén van zijn beelden op ISO1600 ziet er op het scherm meer dan behoorlijk goed uit, mits wat te spelen met de luminance en color ruisonderdrukking in Lightroom.

4. De manuele scherpstelling verliep vlotter en accurater dan ik verwacht had. In het grote rechthoekige scherpstelveld krijg je een dubbel beeld te zien en moet je de contouren van het onderwerp laten samenvallen om een scherp beeld te bekomen. Ik heb enkel stilstaande fases gefotografeerd al vermoed ik dat je bewegende onderwerpen mits de nodige oefening ook wel kunt scherpstellen. En toch… autofocus is bliss.

5. Een meetzoeker kijkt niet door de lens om het beeld te vormen. Wanneer ik bij een spiegelreflex een vaste 35mm opschroef, krijg ik in de zoeker onmiddellijk de beeldhoek van deze lens te zien. Niet zo bij een meetzoeker waar je via hulplijnen in de zoeker het beeld moet afbakenen. In de zoeker zie je steeds hetzelfde beeld en naargelang het objectief dat je gebruikt, krijg je verschillende hulplijnen te zien waarbinnen het beeld valt. Heb je geen ervaring met meetzoekercamera’s zoals mezelf (of je komt pas jaren later tot de vaststelling dat je eerste camera een meetzoeker was), dan is het serieus wennen om de compositie exact te verkrijgen zoal je wilt. De accuraatheid van deze hulplijnen is, voor zover ik begrepen heb, afhankelijk van de afstand tot het onderwerp. Ook hier geldt: oefening baart kunst.

6. In vergelijking met recente spiegelreflexen is de snelheid van het wegschrijven van de bestanden niet bijzonder hoog. Formatteren duurt ook een eeuwigheid. Bladeren door je foto’s of inzoomen is eveneens traag.

7. De resolutie van het scherm achteraan is bedroevend laag, zeker als je vergelijkt met de recente modellen van Canon of Nikon. Om eerlijk te zijn, kan ik op de M9 de scherpte van een foto niet helemaal correct beoordelen.

8. Geen top-lcd. Ten opzichte van de M8 heeft Leica beslist om het bovenste schermpje niet langer te voorzien. Dit scherm toonde de batterijstatus en het resterende aantal foto’s op het kaartje. Deze informatie zit op de M9 achter een INFO-toets verborgen.

9. Leica voorziet direct RAW-opnames in het universele DNG-formaat. De ongecompresseerde bestanden zijn 36MB groot, de gecompresseerde zo’n 18MB. Ik merk wel dat Adobe Lightroom 3 Public Beta wat moeite heeft om de ongecompresseerde bestanden vlot in te laden. Dit kan allicht ook te maken hebben met mijn ‘verouderde’ computer.

10. De beeldkwaliteit die de 18MP sensor levert, is zonder meer erg goed te noemen. Ik vraag me trouwens af hoe ik als gewone gebruiker het verschil kan zien tussen foto’s gemaakt met (het zeer dure) Leica-glas en gelijkaardige optiek bij Canon of Nikon.

11. De hoge prijs van toestel en lenzen zal vele fotografen afschrikken. Met een richtprijs van 5500 euro is de M9 niet bepaald goedkoop te noemen. Reken nog eens zo’n bedrag voor twee lenzen (bijvoorbeeld 35mm f/2.0 en 50mm f/1.4) en je komt makkelijk aan 10.000 euro. Een gigantisch bedrag voor een camera die in je jaszak past. Akkoord, de prijs heeft ook te maken met de (grotendeels of volledige?) manuele assemblage en de naam die je betaalt, maar dan mocht Leica wel een toestel afleveren dat op alle vlakken kan concurreren met Canon, Nikon of Sony.

12. Het lenzenarsenaal bij spiegelreflex is vele malen uitgebreider en voor meer toepassingen inzetbaar.

13. Het gebruiksgemak van toestel en menu’s is bij een digitale spiegelreflex toch aanzienlijk intuïtiever en meer doordacht al kan de minimalistische aanpak van Leica me zeker bekoren.

14. Fotograaf Michiel Hendryckx vertelde me onlangs dat hij niet tevreden was van zijn Leica. Zijn ervaringen dateren wel van voor zijn overstap naar Nikon, halverwege de jaren zeventig. Volgens Hendryckx is de camera niet weerbestendig en bij extreme temperaturen zou de vloeistof in de lenzen bevriezen. Wat de weerbestendigheid betreft, had ik niet de indruk dat de M9 even goed weather sealed is als Canon of Nikon, ook al beweerde de Leica-vertegenwoordiger dat dit geen probleem vormt.

15. De verschillende manuele handelingen en de vaste lenzen maken dat je trager en bewuster werkt en meer nadenkt over de compositie. Een werkwijze die je met een spiegelreflex uiteraard ook kan hanteren.

Besluit

“Zou ik een overstap naar Leica maken?” Een prangende vraag die de voorbije weken door mijn hoofd spookte. Ik heb enkele nachten geleden zelfs over de M9 gedroomd, dat is nog nooit eerder met een camera gebeurd. Het hart zegt ja, het verstand zegt neen. Ja, omdat het vernuftige ontwerp toelaat om een full-frame sensor in een lichte en onopvallende body te plaatsen, met bovendien heel compacte lenzen en daarbij toch een uitstekende beeldkwaliteit kan leveren. Het is dan ook de ideale camera voor straat- en reportagefotografie als je niet zwaar geladen op pad wilt gaan én niet wilt opvallen. Ja, omdat ik momenteel mijn huidig gerief gewoon thuis laat en vanwege het gewicht het meestal als een last beschouw en bijgevolg bepaalde beelden niet kan maken. Een M9 past in de jaszak en zou ik elke dag meenemen.

Neen, omdat de prijs voor mij het grootste struikelblok blijft. Met de ‘tekortkomingen’ in vergelijking met een recente spiegelreflex en de karakteristieken eigen aan meetzoekercamera’s kan ik nog enigszins leven, dat is kwestie van prioriteit, aanpassing en oefening. Rekening houdend met de huidige tweedehandsprijzen, moet ik alvast al mijn huidig fotomateriaal verkopen om deze M9 met een tweetal objectieven te kunnen financieren. Je kan dat moeilijk een verantwoorde aankoop noemen. Tenzij ik op de zwarte markt een orgaan verkoop. Ik spendeer het geld dan liever aan een workshop of mijn persoonlijke fotoprojecten.

Leica heeft met de M9 alleszins een serieuze stap in de goede richting gezet. De Duitsers hebben wel niet de gewoonte om elk jaar een nieuw model te lanceren. Ooit zal er wel een M10 op de markt komen die volledig kan tippen aan de spiegelreflexen die vandaag beschikbaar zijn. De toekomst zal het uitwijzen.

Indien er zich onder mijn bezoekers ook Leica-gebruikers bevinden, mogen jullie via de commentaren gerust jullie ervaringen delen. Bedankt!

You Might Also Like

10 Comments

  • Reply
    Jasper Van Tilburgh
    20 december 2009 at 22:45

    Dag Serge,
    Hoewel de testresultaten er fantastisch uitzien (de fotograaf of de camera kan ik er niet uit opmaken) begrijp ik je verhaal.
    Zowel de liefde voor het merk, het ‘iets anders dan Canon of Nikon’ Leica heeft immers in het verleden een groot standbeeld neergezet.
    Je review/bevinding is heerlijk om te lezen omdat het noch overtuigend, noch weerhoudend is voor ieder die overweegt.
    Bepaalde zaken voor mij zijn belangrijk zoals een deftig scherm te beoordeling van scherpte ed. Ook hogere iso’s zijn voor mij onmisbaar met aanvaardbare ruis (tot max 3200)
    Ik weet dat je goed gereeschap gebruikt en andere bestudeerd.. Toch vraag ik me af, uit je review gelezen, waarom je na enkele ‘niet volle overtuigingen’ van Leica je toch geïnteresseerd blijft.

    Grz, Jasper

  • Reply
    Serge
    21 december 2009 at 07:05

    Jasper, ik ben echt wel gecharmeerd door het concept dat Leica te bieden heeft: een heel compacte, lichte, stille en onopvallende full-frame camera en een reeks uitstekende lenzen. Zelfs een D700 met primes weegt meer en is een pak groter, maar vanwege budgetbeperkingen ga ik wel deze richting uit alhoewel enkele prime lenzen bij Nikon serieus verouderd zijn (24, 35, 85). Er is sprake dat ze die in 2010 zouden vervangen, maar dat zijn geruchten. Een andere oplossing is de manuele Carl Zeiss lenzen die optisch heel erg goed zijn. Leica is de duurste oplossing, bij Nikon blijven kost mij minder, afgezien van enkele nieuwe primes die ik op termijn graag wil aanschaffen. Mocht budget totaal geen probleem zijn, kies ik wel resoluut voor Leica want met de ‘tekortkomingen’ t.o.v. de huidige spiegelreflexen kan ik nog enigszins leven, alleen jammer van het scherm achteraan.

  • Reply
    Piet
    21 december 2009 at 17:33

    Een review al even scherp als de gemiddelde Leica lens. Thanks, Serge…
    Hier ook twijfels. Een extra minpuntje voor mij is dat Leica – als een van de duurste digitale camera’s – Pictbridge niet lijkt te ondersteunen (een standaard die toelaat rechtstreeks naar een mobiele printer zoals de Polaroid Pogo te printen)… De meest onnozele digitale compact kan dat, maar het vlaggenschip van Leica niet… Dat zou willen zeggen dat ik geen prints meer kan uitdelen aan de mensen die ik op straat fotografeer, of ik zou… een tweede camera moeten meenemen. Wat een beetje the point van weinig gewicht mee te nemen voorbijschiet 🙂

  • Reply
    MJ
    21 december 2009 at 19:33

    Met heel veel interesse je review gelezen!

  • Reply
    steven (gekiekt)
    23 december 2009 at 22:47

    Interessante bespreking en knappe foto’s. Vooral die eerste is super.
    Het lijkt me heerlijk een compact toestel te hebben waarmee je een beperktere dof kan verkrijgen en je onopvallend tewerk kan gaan. Nog een tijdje wachten en Canon of Nikon zullen ook wel zoiets maken aan een redelijkere prijs. Hoop ik.

  • Reply
    Henk Braam
    21 februari 2010 at 20:55

    Beste Serge, sinds enkele dagen bezit ik ook een Leica M9. Het is al een hele verbetering met de M8 die mijns inziens nogal wat kinderziektes had. De nieuwe Leica M9 is echter een prachtig stuk gereedschap naast mijn Canon 5D markII. Ik heb nu ‘the best of both worlds’. Uiteraard kan de Leica niet tippen aan de beeldkwaliteit van de Canon, zeker niet als je hoger als 800 ISO gaat fotograferen. Maar het feit dat je met zo’n klein toestel de straat op kan zonder al te zeer op te vallen is toch wel de grootste voordeel. Jarenlang maakte ik reizen over de hele wereld met mijn Leica M6. Daarbij maakte ik gebruik van Tri-X 400 ISO film. Ook toen kon ik de foto’s niet meteen op een klein scherm terug zien. En jarenlang leverde deze manier van werken met zijn beperkingen toch vele prachtige foto’s op. Het is een manier van werken bevalt die mij wel bevalt. Ook nu probeer ik niet hoger te gaan dan 800 ISO. Onder ideale omstandigheden is de Leica M9 een pracht camera. Stil, klein en kwalitatief toch mee kunnen gaan met de Canon en Nikon. De prijs is wel nogal fors en dat is zacht uitgedrukt. Gelukkig gaat zo’n toestel vele jaren mee (mijn twintig jaar oude M6 werkt nog steeds als een klok) en zal een Leica je niet snel in de steek laten. Jammer dat de Leica M9 niet echt weerbestendig is. Vergeleken met de analoge tijden van de M6 is werken met een M9 toch nog steeds een behoorlijke luxe. Ik kan me goed in jou bevindingen zoals hierboven beschreven vinden. Feit is echter dat je deze camera niet kan vergelijken met al die andere camera’s die beter presteren voor een mindere prijs. Kiezen voor een Leica is ook kiezen voor een klassieke manier van werken.

  • Reply
    Serge
    21 februari 2010 at 21:03

    Henk, hartelijk dank voor jouw bijdrage, wordt erg geapprecieerd! Veel plezier met je M9!

  • Reply
    Leo
    23 februari 2010 at 13:13

    De economische looptijd van een digitale camera is niet te vergelijken met de looptijd van de vroegere analoge toestellen. Mijn Canon FTB doet het ook nog uitstekend en mijn digitale 10D ook. Maar de 10D is sterk verouderd in vergelijking met de huidige digitale Canon’s. Je zult toch maar voor een hoop geld een M8 hebben aangeschaft, een camera waar elke fabrikant zich diep zou schamen. Leica heeft een bijna heilige status, maar op digitaal gebied lopen ze mijlen achter. De sensors komen niet eens van Leica zelf. Panasonic, Nikon en Kodak moeten bijspringen in de reeks van Leica. Een bijna antieke Canon 5D (in termen van digitale toestellen) levert nog steeds betere prestaties dan deze M9. Het is een schitterende camera om te zien, maar ik zou er niet aan denken er één aan te schaffen.

  • Reply
    Stephanie
    28 maart 2010 at 17:33

    gevonden! 🙂
    Ik heb deze post gevlagd als ‘to do’ en ik lees dit… ‘als ik ooit eens vijf minuten tijd heb’. 🙂
    Het was trouwens leuk je vandaag te ontmoeten! Hopelijk tot een volgende keer!
    Als je nog eens naar het Leuvense komt, dan mail je maar en dan spreken we misschien eens af ofzo. Feel free!
    S.

  • Reply
    Analoge fotografie, de hype van 2010? - Fotografieblog
    5 februari 2016 at 13:22

    […] F3T of mijn vroegere Hasselblad waar je een cirkel met twee helften over elkaar moet schuiven. Ook Leica M9 heeft een gelijkaardig systeem. Bij deze toestellen vind ik de manuele scherpstelling makkelijker […]

Leave a Reply

error: