Reportage

De steenkoolarbeiders van Varanasi

De steenkoolarbeiders van Varanasi

Ik liep onlangs in Varanasi enkele dagen als assistent mee met Piet Van den Eynde die van Fujifilm de opdracht had gekregen om met hun nieuwe GFX 50S middenformaatcamera een aantal foto’s te schieten en een promotiefilmpje te maken.

We brachten een bezoek aan een industrieterrein waar arbeiders alle dagen treinen vol steenkool uitladen en vervolgens deze lading naar vrachtwagens verplaatsen. Het kan een volledige werkdag duren vooraleer vijf tot zes arbeiders een treinwagon hebben leeggehaald. Datzelfde groepje moet de dag nadien maar liefst één ton steenkool met de hand in vrachtwagens overladen. De volgende dag schuiven ze door naar een volgende treinwagon en herhaalt het proces zich. Dit is zwaar en arbeidsintensief werk waarmee ze slechts vijf euro per dag verdienen, zo’n 360 Indiase Roepies. Ze dragen geen beschermende kledij en veiligheidsschoenen, noch een mondmasker. Op geen enkel moment zijn deze arbeiders beschermd tegen blootstelling aan schadelijke (kankerverwekkende) stoffen.

Mijn grootvader bezoekt steenkoolmijnen, 1951

Mijn grootvader heeft gewerkt bij Cobechar in Brussel (Comptoir Belge des Charbons – Belgisch Kolenbureau), een industriefederatie/verkoopskartel dat actief was tussen 1941 en 1985. Op deze foto uit 1951 bezoekt hij een Belgische steenkoolmijn. Mijn grootvader staat vooraan in het midden.

 
Steenkool is in Indië nog steeds een erg populaire (maar zwaar vervuilende) fossiele brandstof. Dat was het ook in België. Onze laatste steenkoolmijn sloot in 1992 de deuren, de laatste steenkoolcentrale ging in april 2016 dicht (bron: Greenpeace). Mijn grootvader heeft als administratief bediende gewerkt bij Cobechar (Comptoir Belge des Charbons – Belgisch Kolenbureau). Net als vele anderen van die generatie werd er bij mijn grootouders met steenkool verwarmd. De warmteopbrengst lag erg hoog omdat je de kolen langzaam kon laten opbranden (afhankelijk van de luchttoevoer en type kachel) zodat de temperatuur in de kamer langere tijd constant bleef. Kolenkachels vergden wel veel onderhoud. De aslade onderaan de kachel moest je regelmatig leegmaken en de schoorsteen liet je best ook ieder jaar reinigen. Ik heb in mijn jeugd dikwijls met kolenemmers en aslades gezeuld. Dat gesleur vervalt in het niets als ik vergelijk met de hoeveelheid werk dat deze steenkoolarbeiders in Varanasi elke dag moeten verzetten.

Wil je graag meer te weten komen over de geschiedenis van de steenkoolmijnen in Limburg, dan kan je terecht in het Mijnmuseum in Beringen.

De Brusselse Cinematek bundelde verschillende documentaires en filmpjes over de steenkoolindustrie in België. De Mijnen is een waardevol tijdsdocument over meer dan 100 jaar steenkoolontginning in Vlaanderen en Wallonië.

Hieronder mijn korte impressie van ons bezoek aan dit industrieterrein. De foto’s zijn gemaakt met een Fuji X-T2 en XF16-55, en met een Fuji X-Pro2 en XF56mm.

De steenkoolarbeiders van Varanasi

De steenkoolarbeiders van Varanasi

De steenkoolarbeiders van Varanasi

De steenkoolarbeiders van Varanasi

De steenkoolarbeiders van Varanasi

De steenkoolarbeiders van Varanasi

De steenkoolarbeiders van Varanasi

De steenkoolarbeiders van Varanasi

De steenkoolarbeiders van Varanasi

De steenkoolarbeiders van Varanasi

Andere interessante artikels

3 Reacties

  • Reageer
    Jenny - IkReis
    24 januari 2017 at 17:57

    Prachtige reportage! Bij Varnasi denk ik aan vanalles, maar niet aan steenkolen.

    • Reageer
      Serge Van Cauwenbergh
      25 januari 2017 at 15:00

      Jenny, dit bezoek was niet op voorhand gepland. Tijdens een brainstormsessie met onze fixer/gids/tolk hebben we enkele ideeën uitgewerkt en kwam deze locatie naar boven.

  • Reageer
    Willem Wernsen
    22 februari 2017 at 12:28

    Chapeau Serge, excellent work…

  • Reageren

    error: