Reportage

Tsjernobyl: op bezoek bij Ganna

tsjernobyl

In 2006, twintig jaar na de kernramp in Tsjernobyl, reisde ik naar het getroffen gebied en bezocht ik enkele bewoners van de streek die na de ramp naar hun huizen zijn teruggekeerd. Deze fotoreportage was mijn eindwerk tijdens de opleiding Fotokunst aan de academie in Anderlecht. Het Studiecentrum voor Kernenergie in Mol heeft tal van technische vragen beantwoord die ik in mijn reisverslag heb verwerkt. Op 26 april 2016 is het dertig jaar geleden dat deze kernramp plaatsvond. Deze maand publiceer ik een aantal fragmenten uit dat verslag van 2006.


We arriveren bij een oud koppeltje dat bevriend is met onze chauffeur Nikolaj. Ze wonen in het dorpje op 25 kilometer van Tsjernobyl, ver weg van de ‘bewoonde’ wereld. Alsof je Tsjernobyl nog als bewoonde wereld kan beschouwen. In eerste instantie geeft de vrouw geen toestemming om te fotograferen, maar wanneer ze Nikolaj herkent, slaat haar stemming om en mogen we het erf betreden. Ondertussen is haar man naar buiten gestrompeld. Hij heeft iets te veel gedronken en was bezig zijn roes uit te slapen. De vrouw heet Ganna, de naam van haar man hebben we niet begrepen. Maxim vertelt dat ze een Oekraïens dialect spreken dat zelfs voor hem meestal onverstaanbaar is.

Het interieur van hun huisje is armtierig maar wel authentiek aangekleed. Aan de muren hangen vele familiefoto’s, wandtapijten en geborduurde doekjes, wat me trouwens ook bij de andere bewoners is opgevallen. Overal staan potten, pannen en borden met etensresten verspreid op de grond en op tafel. In sommige drijven stukken vlees in één of andere donkere vloeibare smurrie. Smakelijk ziet het er alleszins niet uit.

De man en de vrouw onderbreken elkaar voortdurend. Maxim kan er met momenten maar moeilijk een touw aan vastknopen. Het dialect blijkt voor hem toch onduidelijker dan aanvankelijk gedacht. Ganna doet haar verhaal over de ramp en de gevolgen. Net als de andere bewoners die ik gesproken heb, zijn ook zij niet te spreken over de aanpak van de overheid. Na al die jaren voelen ze zich nog steeds in de steek gelaten. Het koppel woont in een afgelegen gebied waar niemand meer woont en waar haast niemand passeert, behalve de mobiele winkel die volgens hen slechts één keer per maand langskomt. De laatste medische controle van het echtpaar dateert bovendien al van enkele jaren geleden. Een tijdje geleden hebben ze wat kleren cadeau gekregen, maar daar kunnen ze niets mee aanvangen. Voedsel in conservenblikken is voor hen veel bruikbaarder en daarom zijn ze dan ook erg opgezet met de aankopen die ik voor hen gedaan heb.

Heel erg lang blijven we niet, ondanks het feit dat de vrouw aandringt om te blijven eten. Ze schotelt ons nog snel enkele zelfgemaakte pannenkoeken voor waar ik enkele hapjes van naar binnenwerk. Ondertussen raast de man door met zijn verhaal, druk gesticulerend. De vrouw blijft hem onderbreken. We maken aanstalten om te vertrekken als de man plots Achtung, Achtung roept. Blijkt dat hij vertelt over zijn ervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog en het gevangenenkamp waar hij vastgezeten heeft. De arme man staart gelaten voor zich uit, wordt er weemoedig van en wenst vrede over de hele wereld. Bij het afscheid geeft hij me een stevige handdruk.

We verlaten de oudjes en rijden terug richting Tsjernobyl. De weg is in heel slechte staat en Nikolaj moet al zijn chauffeurskunsten bovenhalen om de wagen in slalom langs de vele putten in het wegdek te loodsen.

You Might Also Like

3 Comments

  • Reply
    René Wouters
    25 oktober 2007 at 21:41

    Indrukwekkende reeks die ik nog vaak zal bekijken.
    Veel waardering!

  • Reply
    Harry de Rooij
    26 oktober 2007 at 15:43

    Serge ik heb de hele reeks bekeken en gelezen. Indrukwekkend. Het is ook wel een prima plek voor een afstudeerproject. Het desolate de armoede en de gelatenheid van deze mensen spreekt uit je foto’s, maar ook het geschreven commentaar is aangenaam om te lezen en maakt alles nog duidelijker.
    Knap werk.
    Was je niet erg gedeprimeerd toen je er van terug kwam?

  • Reply
    Serge Van Cauwenbergh
    26 oktober 2007 at 16:04

    Harry, het viel nog “enigszins” mee wat betreft mijn gemoedstoestand. Je weet op voorhand ongeveer wel wat je kan verwachten, het is niet zo dat je naar Benidorm of Tenerife gaat, dus ik had me wel wat voorbereid. Uiteraard kruipt het wel in je kleren en de emoties moeten bezinken. Het “voordeel” aan dit project was dat ik gekomen was voor de verlaten stad Pripyat en de oude bewoners, ik ben dus niet in contact gekomen met mensen of kinderen die ziek zijn geworden te wijten aan de ramp.

Leave a Reply

error: